Nyuma y’ubutabazi ku bakobwa 13, Kiliziya Gatolika yiyemeje gukaza ingamba zo kurwanya icuruzwa ry’abantu
Nyuma yo kurokora abakobwa 13 bavuga ko bahohotewe kandi bagakoreshwa imirimo y’agahato, Kiliziya n’imiryango iyishamikiyeho bashyize imbaraga mu kubarinda, kubafasha no gukumira ko ibyaha by’icuruzwa ry’abantu byongera kubaho.
Nyuma y’uko abakobwa 13 bakiri bato barokowe mu gace ka Flores muri Indoneziya, Kiliziya Gatolika yo muri ako gace yashyize imbaraga mu kurwanya icuruzwa ry’abantu. Abo bakobwa bafite imyaka iri hagati ya 17 na 26 bakomoka mu Ntara ya West Java, basabye ubufasha muri Mutarama 2026 bavuga ko bahuye n’ihohoterwa rishingiye ku mubiri, irishingiye ku gitsina ndetse no gukoreshwa imirimo y’agahato.
Kugeza ubu bacumbikiwe mu nzu y’umutekano icungwa na Tim Relawan untuk Kemanusiaan Flores, umuyoboro w’ubutabazi ushyigikiwe na Sosiyete y’Ijambo ry’Imana n’Ababikira b’Abamisiyoneri Abagaragu ba Roho Mutagatifu. Muri iri cumbi bahabwa ubujyanama mu by’imitekerereze no kuri roho, bagahabwa n’ubufasha mu by’amategeko mu gihe urubanza rwabo rukomeje gukurikiranwa.
Agace ka Flores ni ikirwa kiri mu burasirazuba bwa Indoneziya kizwi ku misozi, imisozi y’ibirunga n’ubuhinzi, ariko abaturage benshi bahura n’ubukene bukabije. Abaharanira uburenganzira bwa muntu bavuga ko ubukene n’amahirwe make mu bukungu ari bimwe mu bituma urubyiruko rushukishwa imirimo ibajyana mu kaga.
Umubikira Fransiska Imakulata, SSpS, uyobora TRUK-F, yavuze ko uwo muryango umaze gufasha abahohotewe n’icuruzwa ry’abantu kuva mu 2000. Yagaragaje ko abakobwa bakunze gushukishwa imishahara myinshi, amacumbi y’ubuntu n’amasezerano y’akazi keza, cyane cyane mu tubyiniro two mu buzima bw’ijoro cyangwa mu mirimo ibajyana kure y’iwabo.
Iki kibazo cyateje impungenge mu Ntara ya East Nusa Tenggara, aho imiryango iharanira uburenganzira bwa muntu yateguye imyigaragambyo y’amahoro isaba iperereza ryimbitse n’ibihano bikomeye ku babigizemo uruhare. Kiliziya yasobanuye ko igikorwa cyayo kigamije kurengera abakozi batishoboye no gukumira ko ibikorwa nk’ibi byongera kubaho.
Indoneziya yashyizeho itegeko rigamije kurandura icuruzwa ry’abantu, ariko abaharanira uburenganzira bwa muntu bavuga ko ishyirwa mu bikorwa ryaryo rituzuye. Bagaragaza ko hari igihe abahohotewe bashyirwa mu kato cyangwa ntibahabwe ubufasha bukwiye bitewe n’intege nke mu micungire n’iyubahirizwa ry’amategeko.
Padiri Otto Gusti Ndegong Madung, SVD, umwe mu bayobozi ba TRUK-F, yavuze ko ukwiyemeza kwa Kiliziya gushingiye ku ndangagaciro zayo zo kurengera agaciro ka muntu. Yashimangiye ko icuruzwa ry’abantu ari icyaha gikomeye gikorerwa inyokomuntu kandi ko Kiliziya idashobora kurebera ihohoterwa rikorerwa abaturage batuye muri Flores.
Kiliziya Gatolika muri Indoneziya, by’umwihariko mu gace ka Flores, irashishikariza urubyiruko gushaka akazi kizewe kandi gafite amategeko akurikizwa. Ibigo byayo byigisha n’amashuri makuru bigira porogaramu zigamije kongerera urubyiruko ubumenyi n’ubushobozi bwo kumenya no kurengera uburenganzira bwabo, mu rwego rwo kubaka sosiyete yubaha ubuzima n’agaciro ka muntu.
